Тарих • 7 сынып • Сабақ
Қазақстанның Ресей империясына қосылуының аяқталуы
Бұл сабақта оңтүстік аймақтардың Ресей империясына қосылуының ерекшеліктерін зерттейміз.
- Ресейдің оңтүстікке қарай жылжуының себептері
- Негізгі тарихи оқиғалар мен даталар
- Қазақтардың Ресейге қосылуының салдары
Жылдам шолу
- Орынбор мен Омбыдан әскери күштердің жылжуы
- Сырдария өңіріндегі әскери шептердің құрылуы
- Жетісудағы қазақ әскерлерінің орналасуы
- Орта Азия хандықтарының бағындырылуы
Ресейдің Жетісуға ықпалы
Ресейдің өнеркәсібі мен саудасы дамуы Жетісу мен оңтүстік Қазақстанның маңызын арттырды. 1854 жылы Верный бекінісі құрылды.
Есте сақтаңыз: Верный қазіргі Алматы қаласының негізі болды.
Ұлы жүздің Ресейге қосылуы
Ұлы жүздің бір бөлігінің Ресейге қосылуының себептері: хан билігінің жойылуы, Қоқан мен Хиуа шабуылдары.
Есте сақтаңыз: 1864 жылы Меркі бекінісі қарсылықсыз берілді.
Қоқанға қарсы әскери науқан
Ресейдің Қоқан хандығына қарсы әскери іс-қимылдары 1860 жылы басталды. Тоқмақ пен Пішпек бекіністері бағындырылды.
Есте сақтаңыз: Қоқан хандығының жеңілуінің басты себебі - Ресей әскерінің жақсы қарулануы.
Кең таралған қателіктер
- Ресейдің Жетісуға тек әскери мақсатпен келгенін ойлау
- Қазақтардың Ресейге ерікті түрде қосылғанын ұмыту
- Қоқан хандығының жеңілуін тек сандық басымдықпен түсіндіру
- Ресейдің Орта Азиядағы барлық әрекеттерін біржақты бағалау
Өзіңізді тексеріңіз
- Ресейдің оңтүстікке қарай жылжу себептерін атаңыз.
- Верный бекінісінің құрылуы қай жылы болды?
- Ұлы жүздің Ресейге қосылуына қандай факторлар әсер етті?
- Қоқан хандығының жеңілуінің басты себептерін түсіндіріңіз.
Қысқаша қорытынды
- Ресейдің оңтүстікке қарай жылжуының негізгі себептері - экономикалық мүдделер.
- Жетісу мен оңтүстік Қазақстанның стратегиялық маңызы арта түсті.
- Қоқан хандығының жеңілуі Ресейдің әскери қуатының нәтижесі болды.
- Ресейдің Қазақстанды отарлауы қазақтардың қарсылықтарына себеп болды.
- Отарлау саясатының салдары - қазақтардың жерінен айырылуы.
Тарихи кесте
| Жыл | Оқиға |
|---|---|
| 1833 | Орынбор губернаторы болып Перовский тағайындалды |
| 1847 | Сырдария өзенінде Райым қамалы салынды |
| 1854 | Верный бекінісі құрылды |
| 1860 | Тоқмақ пен Пішпек бекіністері бағындырылды |
| 1864 | Меркі бекінісі қарсылықсыз берілді |
| 1865 | Ташкентті басып алу |
| 1867 | Түркістан генерал-губернаторлығы құрылды |
| 1873 | Хиуа хандығының астанасы жаулап алынды |
Негізгі терминдер
- Пристав
- Жергілікті басқарушы лауазымы
- Верный бекінісі
- Қазіргі Алматы қаласының негізі
- Сырдария әскери шебі
- Ресейдің оңтүстікке қарай жылжуының әскери шебі
- Қоқан хандығы
- Орта Азиядағы мемлекет
- Тоқмақ
- Қоқан хандығының бекінісі
- Пішпек
- Қоқан хандығының негізгі орталығы
- Түркістан генерал-губернаторлығы
- Ресейдің әкімшілік бірлігі
- Жетісу
- Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағы
- Орынбор
- Ресейдің Қазақстанға жақын қаласы
- Қытай
- Жетісу мен оңтүстік Қазақстанға бейтарап саясат ұстанған ел
Себеп және салдар
Себеп: Ресейдің өнеркәсіптік дамуы
Салдар: Жетісу мен оңтүстік Қазақстанның маңызы артты
Салдар: Жетісу мен оңтүстік Қазақстанның маңызы артты
Себеп: Қоқан мен Хиуа шабуылдары
Салдар: Қазақтардың Ресейге қосылуы
Салдар: Қазақтардың Ресейге қосылуы
Себеп: Қоқан хандығының әлсіздігі
Салдар: Ресейдің оңай жеңіске жетуі
Салдар: Ресейдің оңай жеңіске жетуі
Себеп: Ресейдің әскери қуаты
Салдар: Орта Азияның Ресейге бағынуы
Салдар: Орта Азияның Ресейге бағынуы